Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
EN uva.nl
Publicaties

Een halve eeuw arbeidsmarkt. De ontwikkeling van de Nederlandse arbeidsmarkt sinds 1969 onder invloed van technologie, economie en beleid. Samenvatting.

AIAS-HSI Working Paper Series - Paul de Beer en Wieteke Conen

P. T. de Beer & W.S. Conen (2018). Een halve eeuw arbeidsmarkt: De ontwikkeling van de Nederlandse arbeidsmarkt sinds 1969 onder invloed van technologie, economie en beleid. Samenvatting. AIAS-HSI Working Paper 3a.

Download het hele rapport

Basisinkomen en arbeidsmarkt

In discussies over het basisinkomen wordt vaak verwezen naar de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Voorstanders van een basisinkomen wijzen er op dat de hoeveelheid werk, onder meer als gevolg van technologische ontwikkeling, afneemt of in ieder geval niet genoeg toeneemt om aan alle mensen die willen werken, voldoende werk te bieden. Bovendien zou betaald werk steeds minder de zekerheid bieden van een volwaardig en stabiel inkomen. Tegenstanders van een basisinkomen waarschuwen ervoor dat op termijn niet een tekort aan werk, maar juist een tekort aan arbeidskrachten dreigt. Dankzij de demografische ontwikkeling zou werk voor iedereen die wil en kan werken in de toekomst eindelijk een reëel perspectief zijn. Als werk onvoldoende (inkomens)zekerheid biedt, zouden we vooral de kwaliteit van het werk moeten verbeteren.

Om aan de belangrijke discussie over de (on)wenselijkheid van het basisinkomen een gedegen fundament te bieden, hebben we de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de afgelopen halve eeuw in kaart gebracht. We hebben zowel onderzocht hoe de totale hoeveelheid werk zich heeft ontwikkeld als welke ontwikkelingen er zijn in de kwaliteit van het werk, in het bijzonder de beloning en het dienstverband (vast versus flex). We zijn vervolgens nagegaan wat we weten over de achtergronden van deze ontwikkelingen. Vernietigt technologie steeds meer banen en leidt ze tot een polarisatie van de arbeidsmarkt? Levert economische groei steeds minder nieuw werk op (‘baanloze groei’)? En wat is de invloed van het beleid geweest, zowel van de overheid als van de sociale partners?

Zo proberen we in beeld te brengen wat de belangrijkste veranderingen zijn die zich op de arbeidsmarkt hebben voorgedaan en wat de drijvende krachten daarachter zijn geweest. Daarmee hebben we nog niet de vraag beantwoord hoe de arbeidsmarkt er in de toekomst uit zal zien – dat weten we simpelweg niet. Maar we hebben wel een goede basis om de discussie over het basisinkomen in het perspectief te plaatsen van de ontwikkelingen van de afgelopen halve eeuw.